De tin whistle

Er is een klein fluitje dat je telkens het gevoel geeft dat je in een wereld van sprookjes, sagen en mythen beland. De hoge vaak wervelende klanken roepen Tolkien achtige landschappen en verhalen over elfen en tovenaars op. Wanneer je dat hoort, dan hoor je onmiskenbaar een Tin whistle. De Tin whistle is een typisch fluitje voor de Ierse en Keltische volksmuziek.

De Tin whistle lijkt een instrument uit werelden van “er was eens…..” en van “sprookjes die voorbij gaan aan tijd en ruimte” maar niks is minder waar. De eerste fluiten zijn inderdaad stokoud en werden gemaakt van beenderen. De fluit is net als de trommel bijna net zo oud als de mensheid zelf. De tin whistle heeft daarentegen een vrij korte geschiedenis en is een zelfs een jong instrument. Pas uit de tijd dat tin goedkoop geproduceerd kon worden begint het fluitje furore te maken in de Ierse en Keltische volksmuziek. Tin wordt pas sinds de industriële revolutie op grote schaal en dus goedkoop geproduceerd.
De eerste berichten over de Tin Whistle stammen pas uit 1825 en dat is de tijd van de verhalen van Charles Dickens. Wel nostalgisch en historisch maar om nu te spreken van zeer oud? De Tin whistle is een jong instrument!

Een muzikant genaamd Robert Clarcke was de eerste die een paar jaren later in 1840 begon om tinnen fluitjes op grotere schaal te maken. De man had toen geen idee wat dit fluitje zou gaan betekenen. De kleine en ogenschijnlijk onbeduidende Tin whistle zou één van de toonaangevende instrumenten worden in de Keltische en Ierse volksmuziek. Dat de eerste Tin whistles goedkoop waren zorgde er mede voor dat het fluitje populair werd onder het gewone volk. Het fluitje dat toen werd bedacht is nog steeds populair en in productie als de Clarcke “Original” Tin whistle.
De Ierse “Folk” muziek is ondenkbaar zonder de Tin whistle.

Vandaag heeft de Tin whistle een ontwikkeling doorgemaakt. Nog steeds zijn er spotgoedkope fluitjes “soms ronduit rommel” die als Tin whistle worden verkocht maar er zijn ook makers van zeer hoge kwaliteit Whistles die nog steeds heel betaalbaar zijn in vergelijk met andere kwaliteit muziekinstrumenten. De moderne materialen varieren. Tegenwoordig worden er schitterende whistles gemaakt van materialen varierend van aluminium, PVC, carbon of hout.

Whistle, gemakkelijk te spelen

Wanneer je voor het eerst Whistle speelt dan ben je al vlot in staat een aardig deuntje te spelen. Het fluitje heeft zes toongaten en de meest populaire folk whistles zijn gestemd in de toonladder van D. Maar het Fluitje is ook verkrijgbaar in C en als altfluit in Bes. Nog lager gestemde whistles worden aangeduid als Low whistles. Het gemak waarmee de whistle wordt bespeeld maakt het aantrekkelijk om er mee te beginnen. Maar vergis je niet in het kleine fluitje! Wanneer je doorzet, dagelijks goed oefent en er voor gaat, dan kun je met de Tin whistle veel meer dan een deuntje spelen. Wanneer de Whistle virtuoos wordt bespeeld dan dansen de vingers bliksemsnel heen en weer en klinkt het fluitje wervelend en zingend. In de handen van een goede muzikant wordt de whistle een werkelijk betoverend instrument.

Low Whistle

De whistle is een vrij jonge telg in de fluit familie, nog jonger dan de whistle is de Low whistle. De meest populaire stemming is net als bij de whistle in de toonladders van D maar dan een octaaf lager. De Low whistle doet net als de Tin whistle meteen denken ruige heuvels, mysterieuze Glens, sprookjes en legenden van Ierland.

De grote broer van de Tin Whistle is één van de jongste instrumenten in de wereld van Folk muziek. De Engelse fluitmaker en jazz muzikant Bernard Overton introduceerde de Low Whistle in 1971. Onder folk muzikanten is er tot vandaag discussie of de Low whistle wel tot de echte “folk” instrumenten hoort. Het zou een gemakkelijke imitatie zijn van de traditionele Irish flute, een type dwarsfluit dat zijn sporen al langer in de wereld van Keltische en Ierse folk muziek heeft verdiend.

High whistle en Low whistle, modern en van alle tijden

Of je nu een instrument bespeeld met een eeuwenoude traditie of een jonge telg uit de familie van muziekinstrumenten: De whistle staat hoe dan ook in een eeuwenoude traditie! Fluiten en trommels horen samen met de menselijke stem tot de oudste muziekinstrumenten. Ze bestaan al bijna net zo lang als de mens zelf.

Traditioneel horen Whistles tot de Ierse en Keltische folk muziek maar vandaag kun je de high Whistle en Low whistle in veel muzikale genres horen van Keltische folk tot jazz en heavy metal. Het moderne instrumentje heeft snel furore gemaakt en een zijn plaats in de muzikale wereld definitief ingenomen!

Goede whistles vind je onder andere bij: