Folkore en zinvolle tijdsbeleving

Folklore is populair. We houden van oude dingen, nostalgie en de geur van het verleden. We houden ook van “die goede oude tijd”. Niet dat alles toen echt beter was, dat nou ook weer niet. Het leven van vroeger was eenvoudiger en veel modern alledaagd comfort was honderd jaar geleden nog pure science fiction. Toch blijven we graag hangen in het verleden. Het verleden heeft iets dat we vandaag zijn kwijtgeraakt. Orde, structuur en misschien ook zin en doel.

Een grote opdracht die veel mensen vandaag ervaren is om orde, structuur en zin in het leven aan te brengen. Elke dag naar het zelfde kantoor. In augustus pepernoten in de winkel. Geen gemeenschap om echt bij te horen maar het individu dat voorop staat.

In de oude Keltische en Germaanse leefgemeenschap was dat totaal anders. Iedereen was ooit op elkaar aangewezen. Het dorp en de stam bepaalden voor een groot deel je identiteit. Er waren vaste structuren die het leven bepaalden. In het voorjaar werden de akkers ingezaaid, in de zomer en de herfst werd er geoogst. In de zomer speelde een groot deel van het leven zich buiten af. In de winter leefde men meer binnen. Het eten werd door het seizoen bepaald. Het werk was in overeenstemming met de natuur. De stam of sibbe was de kleine leefgemeenschap die bepaalde wie je was. Met de tijd had alles zijn beloop en met de cirkel van de seizoenen kwam alles op zijn eigen tijd weer terug. Op die manier werd de tijd en het moment als zinvol ervaren.

De zinvolle jaarindeling

De oude Kelten en Germanen hadden een zinvolle indeling van het jaar. Het jaar was grotendeels bepaald door de agrarische cultuur. De landbouw bepaalde voor een heel groot deel of je te eten had en wanneer welk eten beschikbaar was. Het is dan ook geen wonder dat de belangrijke momenten van de landbouw voor een groot deel de jaarindeling met feesten en volkscultuur bepaalden. De landbouw en de seizoenen bepaalden in de tijd van de Kelten en Germanen het leven. Selfmade en individualisme, daar deed men in die tijd nog niet aan, de stam, dat was je identiteit!

Een op de natuur gebaseerde indeling van het jaar bracht orde, structuur in de tijd en ook de beving van zingeving. Je wist waar je voor werkte. Elk belangrijk moment om naar uit te kijken werd gemarkeerd met een feest of ander volksgebruik. Christenen hebben tot vandaag nog kerkdiensten gewijd aan de landbouw zoals de biddag en de dankdag voor gewas en arbeid. Dit is een gekerstend overblijfsel uit de tijd dat er op deze momenten heidense feesten ter ere van de landbouw werden gevierd. De jaarindeling zoals we die nu kennen gaat voor een deel terug op de tijd van de Kelten en de Germanen.

Het moderne leven

Vandaag de dag is ook deze indeling van het jaar en daarmee de zinvolle tijdsbeleving voor veel mensen vervaagd. De huizen zijn warm en ons bestaan is tot op redelijke hoogte verzekerd. Een comfortabel leven wanneer je dit vergelijkt met het leven van de oude Kelten en Germanen.

Vandaag zijn door het comfortabele leven losgeraakt van de natuur, onze oorsprong. Lang geleden was daar geen sprake van. Met leefde in overeenstemming met de natuur omdat men was overgeleverd aan de natuur. Moderne mensen zijn (ogenschijnlijk) veel minder overgeleverd aan de natuur. Wij zijn met een fikse hagelbui niet bang dat onze oogst wordt vernietigd. Wij wachten met een fikse hagelbui tot het droog is om naar de supermarkt te gaan. Het moderne leven heeft ons bestaan verzekerd en biedt veiligheid en comfort. Maar met de veiligheid, het comfort en het moderne westerse leven zijn we ook wat kwijt geraakt: onze band met de natuur. Dit vind ik een groot gemis in de moderne westerse wereld.

Terug naar af, zin in tijd aanbrengen

Om het gemis aan zin, orde en structuur, of juist teveel van hetzelfde en alle dagen sleur sleur te doorbreken kunnen we vandaag de dag onze les leren van de oude Kelten. Het herstel van een natuurlijk orde in het leven speelt daarin een belangrijke rol. Ik wil hiermee geen pleidooi voeren om ons opnieuw overgeleverd te zijn aan de natuur zoals vroeger. We hoeven onze moderne huizen niet op te geven. We hoeven ook geen onnodig honger te lijden. We hoeven niet opnieuw als stammen uit de ijzertijd te leven.

Wat we wel kunnen is ons beter afstemmen op de cirkel van de seizoenen. We kunnen weer actief afscheid nemen van de winter en vieren dat het lente wordt. We kunnen rond de lente equinox vieren dat de lichte tijd begint. We kunnen in de herfst ons huis tooien met de kastanjes en herfsttakken. Rond midwinter het huis versieren en samenkomen om te eten. Als dat niet is om Kerst te vieren kunnen, dan kunnen we het doen om samen te zijn in afwachting dat de dagen weer gaan lengen.

Zinvolle tijd is alles op zijn eigen tijd

Wanneer we alles op zijn tijd doen dan krijgt het leven zowel afwisseling als orde. Pepernoten zou je niet voor eind november in de winkels moeten zien liggen. In de winter heb je geen aardbeien. In de zomer kun je buiten eten met Aardbeien op je brood. Het zou fijn zijn al de tijd van pepernoten een tijd was om naar uit te kijken. Alles op zijn tijd doen doorbreekt als vanzelf de sleur.

Kijk naar buiten, leef en richt je op de tijd die moeder natuur je duidt.

Dit bericht is geplaatst in Schrijfsels met de tags , . Bookmark de permalink.