Teig “O” Kane

In de Voorstelling Teig “O” Kane wordt u meegenomen in het verhaal van Teig “O “ Kane, een wilde jongeman die een lesje moet leren. Een mix van verhaal en traditioneel Ierse folk muziek met een lijk in de kast. Dat moet je meemaken!

De voorstelling is een vrije bewerking van het gelijknamig Ierse sprookje.
Het losbandige feestende drankorgel Teig “O” Kane moet een levensles leren en beleeft een sinistere nacht. Of het allemaal goed afloopt,….wie zal het zeggen. Teig “O” Kane is een Klassiek Iers spookverhaal, een heerlijke voorstelling voor de donkere tijd van het jaar. Tijdens de voorstelling wordt het verhaal afgewisseld met traditioneel Ierse folkmuziek op Ierse dwarsfluit. Muzikaal komen onder andere: Buachaill ón Éirne, The foggy dew, The rakes of Mallow en The rocky road to Dublin voorbij.

Voor wie:

De voorstelling Teig “O “Kane is geschikt voor kleine groepen mensen. De voorstelling is akoestisch en leent goed zich voor bijvoorbeeld:

  • Voorstelling in de klas, bovenbouw VO
  • Familiefeesten, al dan niet op locatie.
  • Verjaardagen, al dan niet op locatie.
  • Huiskamervoorstellingen.
  • Bedrijfsmiddag / avond.
  • Kleine zalen en theaters.
  • Belangstellende groepen.

De Voorstelling Teig “O” Kane duurt 45 minuten.

Voor boekingen en prijzen zie: Pompeblêd shuffle, aanbod en prijzen

Folkmuziek mag puur zijn

Digitale mastering, autotune en wat al niet meer. Alles perfect laten klinken is muzikaal nog nooit zo gemakkelijk geweest. Ook al zing en speel je een beetje vals, met techniek kun je de meeste ongerechtigheden in de muziek wel wegpoetsen. Muziek lijkt nog nooit zo volmaakt te zijn geweest als vandaag. Misschien is het juist de volmaaktheid die zorgt voor hernieuwde belangstelling in muziek die juist heel puur is! Keltische en Ierse folkmuziek is daar een mooi voorbeeld van.

Keltische en Ierse folkmuziek

Keltische en Ierse folkmuziek vindt zijn oorsprong in een tijd waarin digitale mastering, zingen met autotune en alle gelikte geluidsapparatuur nog toekomstmuziek was. Vroeger had je geen geluidsmensen die de oneffenheden van zangers en muzikanten wegpoetsten. Je had gewoon je stem of je instrument! Tot vandaag is Ierse en Keltische folkmuziek vaak akoestisch. In grotere zalen en op festivals is er wel versterking maar die blijft meestal basic.

Muziek: terug naar waar het om gaat

In het tijdperk van de nieuwe media draait alles om gelikt! Het is nog nooit zo makkelijk geweest om gelikte filmpjes en presentaties te maken. Muziek kunnen we exact laten klinken zoals we dat willen. Elke muzikale oneffenheid kunnen we wegpoetsen met apparatuur. Juist in deze tijd waarin alles er gelikt uitziet en alles gelikt klinkt is er een weg terug waarneembaar. In de perfecte wereld van CD en digitale bestanden is de oude vertrouwde langspeelplaat weer helemaal terug. Houd je echt van muziek dan draai je vinyl! Het liefst op een analoog apparaat en nog mooier: geen transistor maar een buizenversterker!

Juist in deze gelikte wereld is er een nieuwe hang naar echtheid, originaliteit en authenticiteit ontstaan. Er is een toenemende populariteit van muziek die origineel, authentiek en echt echt is. Muziek zonder opgeflufte toestanden. De menselijke stem en het instrument voeren de boventoon. Er zijn weer muzikanten die, wanneer zij hun muziek opnemen, de muziek vooral niet masteren! Laat het klinken zoals het is! Muziek mag weer puur zijn! Puur, niet gemasterd, maar gewoon klinken zoals het is en bij voorkeur akoestisch. Dit is een setting waarin de Keltische en Ierse folkmuziek helemaal thuis is. Muzikanten die hun instrument of hun stem hebben en daar gewoon fantastisch muziek mee maken.

Muziek die akoestisch en het liefst onversterkt is

Als folkmuzikant houd ik niet van grote concertzalen, gelikte versterking en geluidsmensen die alles tot in het detail regelen. Geen muziek voor duizenden mensen. Als folkmuzikant houd ik van muziek die klein en akoestisch is. Kleine zalen en theaters, huiskamers, kroegjes waar puur en direct muziek wordt gemaakt. Schoonheid zonder opsmuk en dicht bij het publiek. Persoonlijk vind ik Traditioneel Ierse folkmuziek het best tot zijn recht komen in een akoestische setting en als het kan onversterkt.

Tin whistle

Tin Whistles, Clarcke Original, Tony Dixon en Dequelery.

De tin whistle is dat klein fluitje dat je telkens het gevoel geeft dat je in een wereld van sprookjes, sagen en mythen beland. De hoge vaak wervelende klanken roepen Tolkien achtige landschappen en verhalen over elfen en tovenaars op. Wanneer je dat hoort, dan hoor je onmiskenbaar een Tin whistle.

De Tin whistle lijkt een instrument uit werelden van “er was eens…..” en van “sprookjes die voorbij gaan aan tijd en ruimte” maar niks is minder waar.

De eerste fluiten zijn inderdaad stokoud en werden gemaakt van beenderen. De fluit is net als de trommel bijna net zo oud als de mensheid zelf. De Tin whistle heeft daarentegen een vrij korte geschiedenis en is een zelfs een jong instrument. Pas in de tijd dat tin goedkoop geproduceerd kon worden begint het fluitje furore te maken in de Ierse en Keltische volksmuziek. Tin wordt pas sinds de industriële revolutie op grote schaal en dus goedkoop geproduceerd. De eerste berichten over de Tin Whistle stammen pas uit 1825 en dat is de tijd van de verhalen van Charles Dickens.

Robert Clarcke was de eerste die in 1840 begon om tinnen fluitjes op grotere schaal te maken. De man had toen geen idee wat dit fluitje zou gaan betekkenen. Dat de eerste Tin whistles goedkoop waren zorgde er voor dat het fluitje populair werd onder het gewone volk. Als snel weet de tin whistle zou één van de toonaangevende instrumenten te worden in de Keltische en Ierse volksmuziek. De traditioneel Ierse Folk folkmuziek is vandaag ondenkbaar zonder de Tin whistle.

Tin Whistle, gemakkelijk te spelen?

Wanneer je voor het eerst Tin Whistle speelt dan ben je al vlot in staat een aardig deuntje te spelen. Het fluitje heeft zes toongaten en de meest populaire Tin whistles zijn gestemd in de toonladder van D. Het gemak waarmee de Tin whistle wordt bespeeld maakt het aantrekkelijk om er mee te beginnen. Maar vergis je als muzikant niet in het kleine fluitje! Wanneer je doorzet, dagelijks goed oefent en er helemaal voor gaat, dan kun je met de Tin whistle veel meer dan een deuntje spelen. Wanneer de Tin Whistle virtuoos wordt bespeeld dan dansen de vingers bliksemsnel heen en weer en klinkt het fluitje wervelend en zingend. In de handen van een goede muzikant wordt de Tin whistle een werkelijk betoverend instrument.

Low Whistle

De Tin whistle is een vrij jonge telg in de fluit familie, nog jonger dan de Tin whistle is de Low whistle. De Engelse fluitmaker en jazz muzikant Bernard Overton introduceerde de Low Whistle in 1971. De low whistle is de grote broer van de tin whistle. Het geluid van de low whistle doet net als de Tin whistle denken ruige heuvels, mysterieuze Glens, sprookjes en legenden van Ierland. De low whistle is één van de jongste instrumenten in de wereld van Folk muziek.

Tin whistle en Low whistle, modern en van alle tijden

Of je nu een instrument bespeeld met een eeuwenoude traditie of een jonge telg uit de familie van muziekinstrumenten: De whistle staat hoe dan ook in een eeuwenoude traditie! Fluiten en trommels horen samen met de menselijke stem tot de oudste muziekinstrumenten. Als muzikant gebruik ik ze graag als aanvulling op mijn hoofdinstrument de Ierse dwarsfluit. Ik houd van de mix van verhalen vertellen en het gebruik van muziekinstrumenten die de sfeer van het verhaal omlijsten.

Voor de geïnteresseerde een review van de whistles waar ik graag mee werk:

Ierse fluit

Irish flutes van Kersenhout en Polymere

De menselijke stem is natuurlijk het oudste instrument om muziek te maken. Maar ook de fluit mag zich samen met de trommel tot de oudste muziekinstrumenten rekenen. De fluit is één van de oudste muziekinstrumenten! De Ierse fluit die we gebruiken in de traditioneel Ierse folkmuziek is, heel verrassend, een betrekkelijk jong instrument. De Ierse fluit lijkt een hele traditionele dwarsfluit. Maar zoals we de Ierse dwarsfluit nu kennen is het een vooral een uitvinding uit de tweede helft van de twintigste eeuw.

De oudste fluiten

De allereerste fluiten waren fluiten gemaakt van beenderen. Lange tijd dacht men dat de oudste fluit een benen fluit was met één toongat. Deze fluit komt uit de tijd van de de vroege homo sapiens en werd waarschijnlijk gebruikt om vogelgeluiden te imiteren.
Recent hebben archeologen in de Balkan nog oudere fluiten gevonden. Deze nog oudere fluiten zijn door neanderthalers gemaakt en hebben niet één maar vier toongaten! Een reeks toongaten betekent dat er eenvoudige toonladders en dus een melodie op het instrument kan worden gespeeld. Het kan dus maar zo zijn dat de Neanderthalers al een muzikale cultuur kenden! De menselijke muziekcultuur en het gebruik van fluiten om muziek te maken is daarmee veel ouder dan we tot voor kort dachten.

Boehm dwarsfluiten

De fluit mag een lange geschiedenis hebben, maar sinds de eerst fluiten van been, is er eerlijk gezegd niet zoveel aan de fluit veranderd. Pas veel later in de middeleeuwen, kreeg je fluiten met een mondstuk van klei of leem, dat van de bovenkant wordt aangeblazen. De oorspronkelijk “dwars” fluit is sinds de oudheid niet echt meer veranderd. Het was toen, en is nu nog steeds, niet meer dan een buis met gaten om muziek mee te maken!

De moderne metalen dwarsfluit die is uitgevoerd met mechaniek ontstaat pas in de negentiende eeuw. Dit type “Boehm dwarsfluit” ontwikkelt zich vooral als een instrument voor de elite. De materialen zoals edele zilverlegeringen en de bouwwijze met een ingewikkeld mechaniek maken de moderne dwarsfluit kostbaar. De traditionele houten dwarsfluiten of Engelse fluiten, met of zonder kleppen mechaniek, waren sindsdien voor de gewone man. Een tijd lang werd de moderne Boehm dwarsfluit als muzikaal superieur gezien. De klank van deze moderne zilveren fluiten is vooral omarmd door de klassieke muziek en jazz.

De Ierse fluit

In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw vindt er een grote opleving plaats van de traditioneel Ierse folkmuziek. Met deze opleving komt ook houten dwarsfluit weer in beeld. De Ierse fluit zoals we die nu kennen is namelijk geen oude fluit. De Ierse fluit is vooral “opnieuw” ontwikkelt tijdens het reveil van de Keltische en Ierse folkmuziek. Daarvoor werd folk vooral op Engelse fluiten gespeeld. De toon is minder gepolijst, warmer en zo je wilt natuurlijker. De Ierse fluit zoals we nu kennen is vooral gemaakt om folkmuziek op te spelen. Het warme timbre leent zich fantastisch voor traditioneel Ierse en Keltische folkmuziek. De fluiten zijn uitgevoerd met open toongaten eventueel aangevuld met een beperkt aantal kleppen. De Ierse fluit mag dan een moderne ontwikkeling zijn, het is een puur en natuurlijk traditioneel muziekinstrument. Ierse fluiten maken is geen productiewerk maar een ambacht. Massaproductie kom je bij goede Ierse fluiten niet tegen. Het is vakmanschap en handwerk om een goed instrument te maken. Een goede Ierse fluit koop je dan ook niet in de winkel maar in een werkplaats!

Ook in klassieke muziek is de laatste jaren een hernieuwde belangstelling minder houten dwarsfluiten. De barok dwarsfluit of houten traverso fluit wordt net als de Ierse fluit herontdekt.

Traditioneel Ierse folkmuziek

Traditioneel Ierse folkmuziek is onmiskenbaar. De echte Ierse sound hoor je meteen wanneer deze wordt gespeeld. De melodieën en songs zijn soms honderden jaren oud, maar veel songs en melodieën stammen ook uit de negentiende eeuw. Oude Ierse muziek gaat vaak over de natuur, de liefde en het leven zelf.


De oorsprong van de traditioneel Ierse folkmuziek is zoals gezegd oud. Zij stamt uit een tijd van akoestische instrumenten en is puur en ongepolijst. Oude melodieën en teksten in de Ierse en ook Keltische folkmuziek hebben vaak heidense wortels en gaan over de natuur, de liefde en het leven zelf. Traditioneel Ierse en Keltische folkmuziek is vaak akoestisch. Harpen, mandolines, gitaren, bodhran’s, concertina’s, fiddle’s (violen) en fluiten zijn dan ook typisch Iers / Keltische muziekinstrumenten.

De grote populaire opleving van de traditioneel Ierse folkmuziek komt uit de jaren zestig van de twintigste eeuw. Sindsdien is Traditioneel Ierse folkmuziek populair. Juist in de telkens moderner wordende wereld is er een nieuwe hang naar echtheid, originaliteit en authenticiteit ontstaan. Er is een toenemende populariteit van muziek die origineel, authentiek en echt echt is. Traditioneel Ierse folkmuziek past helemaal in deze hang naar puurheid en authenticiteit. Laat muziek klinken zoals zij is! Muziek mag weer puur zijn! Geen virtuositeit van de digitale techniek maar van de muzikant. Dat is een setting waar traditioneel Ierse folkmuziek uitstekend tot zijn recht komt.

Traditioneel Ierse folkmuziek & Ierse fluit

Mijn instrument is de Ierse dwarsfluit. De Ierse fluit is een typisch melodie instrument dat je samen met andere muzikanten kunt gebruiken, maar ook heel goed alleen en solo. Ik houd van de warme ongepolijste toon en de puurheid van de muziek. Graag speel ik akoestisch voor kleine groepen en wissel mijn muziek af met Keltische volksverhalen. Traditioneel Ierse folkmuziek is op die manier authentiek en herkenbaar maar ook veelzijdig.

Voor mij is traditioneel Ierse folkmuziek schoonheid zonder opsmuk. Dichtbij het publiek in een kleine setting komt deze muziek volgens mij perfect tot zijn recht. De Ierse fluit vind ik heerlijk om akoestisch te gebruiken. Het volume van het instrument is duidelijk en aanwezig maar niet onaangenaam hard. Fijne muziek voor luistersessies, in een voorstelling of meer op de achtergrond. Met Keltische en traditioneel Ierse folkmuziek kan het allemaal.

Goldfinch tin whistle review

Goldfinch High D tin whistle
Goldfinch high D tin whistle

Ben je op zoek naar een goede tin whistle, dan is een kijkje bij Goldfinch zeker de moeite waard. Goldfinch maakt volgens eigen zeggen professionele tin whistles van PVC.
Goldfinch whistles stellen zichzelf op de website voor als professionele, met de hand geperfectioneerde whistles. De whistles zijn ontworpen voor zowel professionele als amateurmuzikanten.
PVC is een voordelige en makkelijk te bewerken grondstof voor Whistles. Voor mij als echte Nederlander ben ik daarmee bij het eerste pluspunt aanbeland. Voor een professionele tin whistle is Goldfinch bijzonder betaalbaar! Voor de prijs hoef je het zeker niet te laten. De hoge sopraan whistles blijven onder de vijftig Euro en de lage whistles ruim onder de honderd Euro. De grote vraag als muzikant is dan: of die Goldfinch tin whistle een beetje speelt en klinkt?

Goldfinch Whistles kopen

Ik had Goldfinch ontdekt toen ik wat op youtube aan het grasduinen was. In een aantal filmpjes worden de whistles bespeeld door klasse musici en klinken indrukwekkend goed. Nieuwsgierig geworden ben ik toen ik op hun website beland en heb een whistle besteld.

Goldfinch Whistles worden op bestelling gemaakt, van een hele snelle levering is daarmee geen sprake. Ik heb ongeveer vijf weken gewacht voor mijn high D tin whistle op de deurmat viel. Dat is niet echt lang wanneer je bedenkt dat de wachttijd voor een Ierse fluit als snel zeven maanden is of voor een fluit met mechaniek zelfs enkele jaren. De Whistle komt netjes verpakt aan. Na het uitpakken is bij een eerste inspectie is de afwerking keurig. De gebroken witte kleur is aardig en geeft het fluitje een eigen aanblik.

Spelen op een Goldfinch whistle

Na de eerste noten op de Goldfinch whistle merk je meteen dat het fluitje een fijne en directe response heeft. De tin whistle reageert erg goed en doet precies wat je als muzikant verwacht. De toon is loepzuiver en dat is een compliment! Zuiverheid is iets, dat bij minder dure, en ook duurdere whistles, nog wel eens een dingetje is! De Goldfinch speelt perfect zuiver en je kunt er direct, op elk podium of in de studio mee los, zonder hem eerst te tweaken.

De toon van de Goldfinch is vol, rond en vriendelijk. Sommige whistles, en zeker high D whistles kunnen hard en schel klinken. Vooral aluminium whistles hebben weleens de neiging scherp en ronduit onvriendelijk voor het gehoor te worden. De toon van de Goldfich blijft ook als sopraanfluitje vriendelijk klinken bij de hoogste noten. Na een week spelen is de Goldfinch voor mij de eerste keus whistle voor dagelijkse routine maar ook voor optredens. Of je nu traditioneel Ierse folk muziek speelt, in een folk-metal band zit of jazzmuzikant bent: Goldfinch is een verdraaid aantrekkelijke whistle. Een erg fijn instrument, goed gemaakt en PVC is bovendien onverwoestbaar. Maar waar het werkelijk om draait: De Goldfinch speelt als een tierelier en klinkt fantastisch.

Voor meer informatie over Goldfinch whistles:

Ierse fluit maker Steffen Gabriel “exclusieve houten Ierse fluiten”

Als muzikant / fluitist raak ik altijd weer geïnspireerd door mensen die met passie en vakmanschap houten Ierse fluiten maken. Één van de fluitbouwers die mij meer heeft verteld over zijn werk en vakmanschap is fluiten maker Steffen Gabriel. Zijn werkplaats heeft hij in Telgte, Duitsland en dat is vanuit Nederland prima bereikbaar. Steffen Gabriel maakt Ierse fluiten van exclusieve houtsoorten. Steffen is zowel professioneel muzikant als instrumenten bouwer en dat maakt zijn product bijzonder. Maak kennis met Steffen Gabriel, een maker van exclusieve Ierse fluiten.

Hoe lang ben je fluitmaker?

Irish flute maker Steffen Gabriel
Steffen Gabriel

Eind 2008 ben ik begonnen met het maken van houten Ierse fluiten door een basiswerkplaats op te zetten met een draaibank en een kolomboormachine. Ik had plannen gevonden voor het maken van een fluit op internet. Met die plannen ben ik gestart. Ik leerde eerder dat jaar het basiswerkzaamheden op de draaibank van uilleann pipes maker Davy Stephenson. Oorspronkelijk probeerde ik stage te lopen bij een blokfluit-, fluit- of klarinetmaker, maar de stageplaatsen daar zijn erg schaars. Uiteindelijk kreeg ik een positieve reactie van een blokfluit bouwer, maar die zei dat ik drie jaar moest wachten, voordat ik met een stage kon beginnen. Dus besloot ik uiteindelijk om helemaal zelf houten fluiten te leren maken. Ik heb geïnvesteerd in een zeer goede houtdraaibank die me 12 jaar later nog steeds goed van pas komt. Ik begon met het oefenen van hout draaien en al die andere basisvaardigheden die je nodig hebt om een goede Ierse fluit te maken. Een jaar later kreeg ik een metaaldraaibank en leerde ik ook reamers te maken. Dit was een belangrijk keerpunt. Want zonder reamer kun je geen goede fluit maken. Snel na het opdoen van alle basisvaardigheden was mijn eerste goed bespeelbare Ierse fluit klaar. Deze eerste “houten Ierse fluit” heb ik nog steeds en ik bespeel hem nog regelmatig. Mijn huidige fluiten zijn veel beter, maar hoe dan ook, het is de allereerste en daardoor een bijzonder instrument.

In april 2010 heb ik eindelijk mijn bedrijf aangemeld. Toen ben ik begonnen met het aannemen van bestellingen. Terwijl ik dit schrijf is het 2020 en merk ik dat ik mijn mijn tiende verjaardag vier als fluitmaker … wohoo! De afgelopen tien jaar maakte ik ongeveer 170 houten fluiten en veel kopstukken voor fluiten van andere makers.

Wat drijft je in jouw vakmanschap?

Ik probeer altijd de best mogelijke Ierse fluit te maken, zowel qua toon als qua speelbaarheid. Veel Ierse fluitspelers blijven volhouden dat „een goede Ierse fluit moeilijk te bespelen moet zijn. “Dit zou de fluitist leren om nauwkeurig te spelen en een eigen muzikaal karakter op te bouwen”. Eerlijk gezegd vind ik dat onzin. Een goede fluit mag de muzikant niet in de weg staan. Om als muzikant een muzikaal karakter op te bouwen moet de fluit een betrouwbaar muzikaal gereedschap zijn. Muziek is leuk en hoort geen onnodig zwaar werk zijn. Dan staat de Ierse fluit de muzikant in de weg. Ik streef er bijvoorbeeld naar om mijn fluiten aan de handen van de muzikant aan te passen, hoe klein of groot ze ook zijn. Ook ergonomische aanpassingen aan het klankgat zijn een standaardservice en kosten geen extra geld. Ik stem fluiten dus regelmatig af op de handen van klanten, verplaats klankgaten (binnen akoestische mogelijkheden) en ik stem embouchuregaten af om ervoor te zorgen dat de muzikant de allerbeste fluit krijgt voor haar of zijn muziek.

Wat zijn je belangrijkste uitdagingen voor het maken van een Ierse fluit?

Irish flutes gemaakt door Steffen gabriel

Houtkeuze is de eerste uitdaging. Je kunt niet binnen in houtblokken kijken. De mooiste premium houten stam kan houtworm of een rotte plek binnenin hebben. Dit kan een fluit waar je uren werk in hebt zitten compleet verpesten. In de loop van de tijd heb ik telkens beter geleerd waar op op moet letten bij het maken van Ierse fluiten. Je begrijpt dat het dus een must is om meer houtstukken bij de hand te hebben dan je nodig hebt voor één fluit.

Een andere uitdaging tijdens het maken van een Ierse fluit is om bij te houden aan welke onderdelen je werkt. Hout heeft tijd nodig om zich tussen de productie stappen door te nestelen. Wanneer je te ongeduldig bent kunnen de gemaakte fluit onderdelen barsten of splijten. Het is dus belangrijk om een gedetailleerd logboek bij te houden van de onderdelen waaraan je werkt. Wanneer heb je het gesneden, wanneer heb je het onderdeel omgedraaid, geboord, laten rusten, enzovoort.

Het is als maker van Ierse fluiten ook belangrijk om stabiliteit in je werk te behouden. Een Ierse fluit moet zo goed mogelijk bespeelbaar zijn. Natuurlijk vragen muzikanten vaak om persoonlijke details en aanpassing in de speelbaarheid of stemming van de fluit. Dan is het belangrijk om constante kwaliteit te garanderen. De algehele speelkwaliteit van de door mij gemaakte Ierse fluiten moet stabiel op het hoogst mogelijke niveau staan. Consistentie is moeilijk te bereiken. Er is altijd een bepaalde variatie, je werkt tenslotte met hout en dat is een natuurproduct. Al met al denk ik dat mijn fluiten consistent zijn.

In de loop der jaren verandert je werk natuurlijk. Een fluit die ik zeven jaar geleden heb gemaakt, zal niet spelen zoals die ik vandaag heb gemaakt, Dit komt simpelweg omdat mijn ervaring met de tijd veranderd. Ik denk dat dat prima is, als mensen een fluit komen proberen, krijgen ze wat ze hebben geprobeerd. Ik denk dat dat heel belangrijk is.

Hoe belangrijk is het voor jou om ook muzikant te zijn?

Muzikant zijn is voor mij erg belangrijk. Hoe moet ik anders bepalen of mijn werk goed is als ik de Ierse fluit die ik heb gemaakt niet kan bespelen? Omdat ik professioneel muzikant ben weet ik precies hoe de fluiten die ik maak zich als muzikaal gereedschap moeten gedragen. Ik merk ik meteen of er iets wel of niet klopt. Een beginnende of minder ervaren muzikant zou kleine onvolkomenheden waarschijnlijk niet opmerken. Ik denk dat muzikant zijn voor een Ierse fluitmaker erg belangrijk is. Een goede embouchure is cruciaal om überhaupt een noot goed van het instrument te krijgen. Instrumenten die meer gemechaniseerd zijn, zoals piano’s of accordeons, kunnen worden gemaakt door mensen die niet spelen. Bij deze instrumenten kunnen veel zaken worden gemeten, zoals veerkracht en de stemming van snaren of riet. Een Ierse fluit heeft de speler nodig met ervaring en een goede embouchure om een fluit op speelkwaliteiten te beoordelen. Ik heb ooit een man ontmoet die me vertelde dat hij een fluitbouwer was, ik probeerde een van zijn fluiten. De fluit zag er goed uit maar was totaal niet speelbaar. Deze fluitenmaker dacht zelf dat hij het behoorlijk goed deed, maar hij kon zelf niet spelen, dus hoe moet hij dat weten?

Een Irish flute van Olijfhout

Steffen Gabriel maakt Ierse fluiten van African Blackwood, Mopane en Olijfhout. Blackwood is voor veel muzikanten de meest voor de hand liggende keuze. Maar je kunt ook goede fluiten maken van Kersenhout, Sapele, Mopane, Chacate Preto of English Yew. Een Ierse fluit van Olijfhout, daar had ik tot voor kort nog niet van gehoord. Steffen Gabriel werkt met Olijfhout dus kun heb ik hem gevraagd een aantal woorden aan deze bijzondere houtsoort voor een Ierse fluit te besteden?

Irish flutes van African  Blackwood en Olijfhout

Als Ierse fluitbouwer heb ik in de loop der jaren een aantal verschillende houtsoorten geprobeerd. Met een aantal houtsoorten ben ik ook weer gestopt. Een goede houtsoort voor een Ierse fluit moet hard en dicht zijn. Het hout moet een dichte korrel hebben. Blackwood en Mopane zijn in dit opzicht perfect, maar buxus is ook een heel mooi en hard fluithout. Niet alleen hout maar ook Delrin kunststof werkt goed voor Ierse fluiten. Zelf ben ik gestopt met Delrin te werken omdat ik er een hekel aan heb om met Delrin als grondstof te werken. Bovendien is het geen natuurproduct. Olijfhout is voor mij een goede vervanging voor buxus. Buxus is tegenwoordig moeilijk te krijgen en erg duur. Bovendien heeft Buxus het nadeel dat het neigt om met de tijd te vervormen.
Olijfhout is een Europees hout! Het is hard en heeft een dichte korrel. Olijfhout is bovendien een goede optie voor mensen die liever geen Irish flute van tropisch hardhout hebben. Olijfhout is ongeveer 15-20% lichter dan African Blackwood of Mopane. Mensen met wat minder sterke armen en schouders kunnen een fluit van Olijfhout door het lagere gewicht goed spelen.

Ik heb in de loop van de tijd dus diverse houtsoorten geprobeerd. Toch heb ik besloten om mijn beschikbare keuzes klein te houden. Zo kan ik mij richten op voorraden van hoge kwaliteit voor een goede prijs. Dit komt omdat ik grotere hoeveelheden koop. Mijn African blackwood voorraad zal is waarschijnlijk voor de komende tien jaar voldoende. Af en toe vragen klanten om speciale houtsoorten en ik lever ze graag wanneer het haalbaar is. Sommige houtsoorten moet ik weigeren omdat ze te zacht, te licht zijn of lastig bewerkbaar omdat ze gereedschap binnen enkele seconden bot maken.

Voor meer informatie over de Ierse fluiten van Steffen Gabriel:

Muziek, magie voor een onttoverde wereld

Vandaag leven wij in een moderne wereld. Een wereld die voor veel westerse mensen van alle gemakken is voorzien. En wereld met de betrekkelijke zekerheid en vooral de vertrouwdheid van alledag. De wereld is onttoverd vandaag de dag. De magie en de mysteriën die mensen vroeger in het dagelijks bestaan konden ervaren zijn verdwenen. Dit komt omdat de moderne dagelijkse “realiteit” het dagelijks leven bepaald.

Het moderne leven is een leven dat wij danken aan de tijd van de verlichting, het moment van ontwaken uit de donkere middeleeuwen.

Tot en met de middeleeuwen was het leven voor een groot deel doordrenkt met mysterie en verwondering. Geloof en bijgeloof bepaalden de orde van de dag. De kerk was in het Avondland alomtegenwoordig. De kerk verklaarde hoe God de wereld had geschapen en bestuurde. Ook heidense gebruiken met een geschiedenis tot ver voor het christendom waren op veel plaatsen nog springlevend. Het leven was tot en met de middeleeuwen vol mysterie. 

Onttovering tijdens verlichting

De verlichting bracht langzaam maar zeker een einde aan dit leven, vol onbegrijpelijke verschijnselen, welke door geloof en religie werden verklaard. tijdens de verlichting draaide het begrijpen van de wereld telkens minder om geloof. Het bovennatuurlijke was onderhevig aan kritiek. Waarheid vond men telkens meer in onderzoek en wetenschappelijke conclusies. Tijdens de roformatie werd het Christelijk geloof ontdaan van alle magie, rituelen en bovennatuurlijke zaken zoals heiligen en wonderen. De weelderige Katholieke kerk die tot vandaag rijk is aan beelden en rituelen maakte in noordwest Europa op veel plaatsen ruimte voor sobere kale protestantse kerken. De sobere protestantse kerken waren wars van beelden of rituelen. Slechts het woord ofwel; de bijbel, was daar aanwezig was. De protestantse dominees waren gekleed in zwarte toga’s, verwijzend naar de academische status van het vak. De zwarte toga stond in die tijd voor academische geleerdheid en voor objectiviteit. Ook kwam in de wereld van het Avondland de wetenschap tot bloei. De wetenschap bloeide zo uitbundig dat zij het geloof als verklaring voor het leven langzaam maar zeker verdrong. Langzaam maar zeker werd de wetenschap “het academische” en niet de kerk en het mysterie de drager van kennis. De wereld moest worden verklaard, het Avondland werd onttoverd.

Muziek als magie voor de onttoverde wereld

Vandaag lijkt het er op dat het leven slechts bepaald is door de harde werkelijkheid van het moment. Kerken hebben voor veel mensen geen antwoord meer op levensvragen, maar de wetenschap heeft deze antwoorden ook niet geboden. Het mysterie en de verwondering van het leven, wordt op nog maar weinig plaatsen ervaren, tenzij voor hen die er echt actief naar op zoek zijn. De magie is door de verlichting en de moderniteit heen nog niet overal verdwenen.

Er is een middel dat in deze onttoverde wereld nog altijd magisch is gebleven: muziek. Muziek is de laatste vorm van magie in een onttoverde wereld. In de kerk wordt nog steeds gezongen omdat je kunt helemaal opgaan in muziek. Als je je favoriete CD beluistert wordt je nog steeds in beroering gebracht door de betoverende klanken. Het maakt niet uit of dat heavy metal, jazz, klassieke of folkmuziek is. Muziek betovert nog steeds.

Betoverd door ritme en melodie

Muziek heeft altijd een betoverende invloed op mensen gehad. Geen wonder dat in magische tradities, muziek een belangrijke rol speelt. Muziek, of het nu folkmuziek, jazz of metal is, muziek heeft altijd een knipoog met magische tradities gehad.

Muziek is in de onttoverde wereld van vandaag nog altijd magisch. Muziek is iets bijzonders dat je moet horen op het moment dat het er is. Muziek is er…. en direct daarna ook weer niet. Muziek heeft iets ongrijpbaars. Muziek kan ons beroeren op een manier die voorbij gaat aan woorden. Muziek laat mensen stil zijn, maakt vrolijk of juist weemoedig, muziek zweept ons op tot dans en beweging of brengt ons tot rust.

Alsof dat geen tovenarij is.